ZAGADNIENIA OGÓLNE 374. W. Czachórski: Prawo zobowiązań w zarysie, Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1968, s. 525—531. 375. J. Marowski: Problematyka prawna użytkowania gruntów rolnych, Wydawnictwo Prawnicze 1959. 376. Z. Młyńczyk: Cywilistyczne aspekty reglamentacji prawnej niektórych czynszów dzierżawnych, NP 4/66, s. 456. 377. A. Ohanowicz, J. Górski: Zobowiązania według kodeksu cywilnego — Część szczegółowa, Państwowe Wydawnic¬two Naukowe 1966, s. 204—209. 378. J. Paliwoda: Przebudowa ustroju rolnego — zakres admini stracji rolnej, Wydawnictwo Prawnicze 1964, s. 157—176 (problem uwłaszczenia długoletnich dzierżawców). 379. J. Paliwoda: Rola aktu administracyjnego w kształtowaniu stosunków własnościowych w rolnictwie, Państwowe Wy¬dawnictwo Naukowe 1965, s. 152—169 (problem uwłasz¬czenia długoletnich dzierżawców). 380. Z. Radwański: Najem, dzierżawa, użyczenie, Zrzeszenie Prawników Polskich 1966, s. 45—56. 380a. Przepisy o ochronie własności nie mają zastosowania do ochro¬ny praw dzierżawcy. (III CZP 26/67 z dn. 15. 4. 1967 r., OSNCP 11/67, poz. 196; PUG 11/67, s. 371). 381. Właściciel nieruchomości uprawniony jest do żądania w drodze powództwa odszkodowania od ^dzierżawcy z tytułu nie uiszczo nych przez dzierżawcę wbrew umowie dzierżawy, a egzekwo wanych przez władze podatkowe od właściciela zaległych świadczeń publicznych. (C III 701/45 z dn. 17. 10. 1945 r., OSN 1945/46, poz. 20; PiP 56/46, s. 193, z glosą Lisiewskiego). 382. Przepis art. 74 in fine pr. rzecz, (obecnie art. 227 § 1 k. c), ze zwalający posiadaczowi w dobrej wierze na zabranie rzeczy przyłączonej do nieruchomości, nie ma zastosowania do stosun ków wypływających z dzierżawy, dotyczy bowiem wyłącznie posiadaczy, których posiadanie w dobrej wierze opiera się na tytule. (C III 202/48 z dn. 5. 5. 1948 r., PN 11/48, s. 532). 383. Zawarta przez osoby prywatne umowa dzierżawy 70hektaro wego gospodarstwa rolnego jest z mocy art. 41 p. o. p. c. (obec nie art. 58 k. c.) nieważna, jako godząca w zasady reformy rol nej. Chociaż bowiem przepis art. 2 dekretu z dn. 6. 9. 1944 r. o reformie rolnej, określający dla Polski centralnej obszar gos podarstw na 50 ha użytków rolnych, odnosi się do prawa włas ności, to jednak u podłoża zarówno tego przepisu, jak i reformy rolnej w ogóle było ograniczenie — do takich właśnie granic — możności czerpania dochodów z ziemi. (1 CR 475/60 z dn. 12. 5. 1961 r., OSN 11/62, poz. 71; OSPiKA 3/62, poz. 78). 384. Umowa, mocą której następuje wydzierżawienie przez byłego właściciela obiektu przejętego przez Skarb Państwa na podsta wie przepisów o reformie rolnej, jest z mocy art. 41 § 1 p. o. p. c. (obecnie art. 58 § 1 k. c.) nieważna i nie może rodzić żadnych skutków prawnych. (1 CR 948/58 z dn. 24. 11. 1961 r., RPE IV/62, s. 301). 385. Żądaniu eksmisji z działki gruntu na podstawie art. 414 k. z. (obecnie art. 705 k. c.) nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że działka ta wchodzi w skład większej nieruchomości rolnej bę dącej współwłasnością stron, między którymi zawarta została umowa dzierżawy, jeżeli wcześniejsza umowa współwłaścicieli w przedmiocie podziału gruntu do wyłącznego użytkowania nie jest nieważna w myśl wytycznych Sądu Najwyższego z dn. 28. 9. 1963 r. III CO 33/62. {III CR 347/64 z dn. 10. 11. 1966 r., OSPiKA 78/67, poz. 190). Patrz poz. 1377. 386. Umowę dzierżawy gruntu rolnego na 99 lat uważa się po upły¬wie 30 lat za zawartą na czas nie oznaczony (art. 405 k. z. — obecnie art. 661 w zw. z art. 694 k. c). (1 CR 1073/60 z dn. 16. 5. 1961 r., OSN 111/62, poz. 105). 386a. Dzierżawca — z racji posiadania rzeczy — może skarżyć osobę naruszającą jego posiadanie nie tylko o przywrócenie stanu poprzedniego, ale także o zwrot pożytków, które ta osoba za¬brała, a które on uprzednio odłączył od posiadanej rzeczy. Po¬jęcie dobrej i złej wiary dotyczy tylko stosunków między po¬siadaczem a właścicielem rzeczy, a nie między posiadaczami konkurującymi do władania tą samą rzeczą. (I CR 243/67 z dn. 5 .10. 1967 r., OSPiKA 11/68, poz. 239; glosa A. Agopszowicza — OSPiKA 3/69, poz. 62). 386b. Skarb Państwa, który na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 5. 8. 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198) przejął na włas¬ność gospodarstwo rolne, nie wstępuje w stosunek najmu (dzierżawy) tego gospodarstwa na miejsce dotychczasowego właściciela. (I CR 151/66 z dn. 9. 9. 1966 r., NP 10/68, s. 1538, z glosą apro¬bującą S. Breyera). Patrz ponadto orzeczenia: C I 586/46 z dn. 15. 7. 1947 r., OSN 11/48, poz. 43 (problem usta¬lenia w postępowaniu nieprocesowym treści zaginionego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy dzierżawy); C 355/50 z dn. 28. 11. 1950 r., OSN 11/51, poz. 50 (dzierżawa wy¬czerpującego się żwirowiska); II C 2048/52 z dn. 11. 7. 1953 r., OSN U/54, poz. 45 (używanie nieruchomości poniemieckiej w zamian za czynsz płacony b. Okręgowemu Urzędowi Likwidacyjnemu); 2 CR 12/59 z dn. 10. 1. 1959 r., RPE 4/59, s. 258, t. (odpowiednie stosowanie przepisów o dzierżawie do umowy o „bez¬płatne używanie" odłogów). Patrz także DOZ.: 29, 38. CZYNSZ 387. Żądanie przez osobę fizyczną umówionego czynszu dzierżawy od jednostki gospodarki uspołecznionej za użytkowanie nieru¬chomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, bez istnie¬nia — po stronie tejże osoby — ważnego tytułu władania tą nieruchomością, stanowi nadużycie prawa (art. '3 p. o. p. c. — obecnie art. 5 k. c), sprzeczne bowiem jest z założeniami spo¬łecznogospodarczymi naszego ustroju. (1 CR 33/64 z dn. 30. 7. 1964 r., OSNCP 5/65, poz. 84; PUG 2/65, s. 48). Patrz ponadto orzeczenia: 1 CR 589/56 z dn. 20. 5. 1957 r., OSN 111/59, poz. 68; PUG 4/60, s. 136 (czynsz dzierżawny wyższy od rynkowego od jed¬nostki gospodarki uspołecznionej); 4 CR 383/59 z dn. 2. 3. 1960 r., NP 4/61, s. 548 (art. 411 k. z. — obecnie art. 700 k. c). Patrz także: BEZUMOWNE UŻYTKOWANIE, BUDOWA NA CUDZYM GRUNCIE, BUDYNKI, DAROWIZNA, DZIEDZICZENIE GOSPODARSTW ROLNYCH, NAJEM, NIERUCHOMOŚCI OPUSZCZONE W ZWIĄZKU Z WOJNĄ, NIERUCHOMOŚCI PAŃSTWOWE, NIERUCHOMOŚCI WARSZAW¬SKIE, OCHRONA POSIADANIA, OKUPACJA, POSIADANIE, PRAWO SĄ¬SIEDZKIE, PRZELEW, REFORMA ROLNA I OSADNICTWO, RĘKOJMIA WIARY PUBLICZNEJ KSIĄG WIECZYSTYCH, STOSUNKI MAJĄTKOWE MIĘDZY MAŁŻONKAMI, WSPÓŁWŁASNOŚĆ, ZARZĄD PAŃSTWOWY, ZASIEDZENIE.