TERENY URBANIZACYJNE 400. L. Bar: Socjalizacja terenów urbanistycznych, PUG 3/63, s. 69. 401. S. Breyer: Z problematyki prawnej obszarów urbanizacyj nych, NP 9/62, s. 1119. 402. S. Cichosz, T. Szawłowski: Tereny dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach i obrót nieruchomościami położonymi na takich terenach, BMS 11/59, s. 31 (autorzy omawiają zagadnienie na tle ustawy z dn. 22. 5. 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach — Dz. U. Nr 31, poz. 131). 403. W. Graboń, M. Pakier: Gospodarka terenami w miastach i osiedlach, Wydawnictwo Prawnicze 1968. 404. W. Horn: Znaczenie dla praktyki notarialnej ustawy o tere nach budowlanych na obszarach wsi, NP 3/62, s. 397. 405. J. Paliwoda: Przebudowa ustroju rolnego — zakres działa nia administracji rolnej, Wydawnictwo Prawnicze 1964, s. 95—96. 406. J. Paliwoda: Rola aktu administracyjnego w kształtowaniu stosunków własnościowych w rolnictwie, Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1965, s. 146—147. 407. Podział terenów budowlanych może nastąpić tylko na podsta- wie zatwierdzonego planu parcelacji, a przed uzyskaniem ta- kiego zatwierdzenia umowa o odstąpienie części nieruchomości, choćby celem naprawienia błędu strony dotyczącego tej części, nie ma mocy prawnej. (Kr C 221/48 z dn. 28. 9. 1948 r., PN U/48, s. 531). Uwaga. Powyższe orzeczenie, z którego przytoczony został w „Przeglądzie Notarialnym" tylko wyjątek, dotyczy art. 52 rozporządzenia Prezydenta RP z dn. 16. 2. 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. Nr 23, poz. 202 z późn. zmian.), według którego podział położonych w osiedlach terenów budowlanych nie stanowiących własności Państwa albo związków komunalnych, na dwie lub więcej działek, może być dokonywany tylko na podstawie zatwierdzonego planu parcelacji. Rozporządzenie z dn. 16. 2. 1928 r. uchylone zostało przez art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy z dn. 31. 1. 1961 r. o prawie budowlanym (Dz. U. Nr 7, poz. 46), jednakże art. 52 rozporządzenia uchylony został znacznie wcześniej, a mianowicie w ustawie o podziale nieruchomości na obszarze miast i niektórych osiedli z dn. 25. 6. 1948 r., która uregulowała zakres ograniczeń w podziale terenów budowlanych na obszarze miast i niektórych osiedli w art. 5. Patrz ponadto poz.: 687, 688, 869, 870, 1402—1404, 1413. Z PROBLEMATYKI USTAWY Z DN. 14.7.1961 R. O GOSPODARCE TERENAMI W MIASTACH I OSIEDLACH (Dz. U. Nr 32, poz. 159 z późn. zmian.) 408. I. Biegańska: Podstawy prawne dysponowania terenami w miastach, PiP 2/63, s. 293. 409. M. Buszyński: Gospodarka terenami w miastach i osied- lach, PUG 11-12/60, s. 359. 410. J. Czerwiakowski: Gospodarka terenami w miastach i osiedlach, Pal. 10/61, s. 47. 411. E. Janeczko: Niektóre zagadnienia na tle ustawy o gospo- darce terenami w miastach i osiedlach, NP 11/62, s. 1485. 412. B. Walaszek: O niektórych problemach prawnych na tle ustawy z dn. 14. 7. 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, RPE 111/64, s. 1. 413. F. Wyborski: Ustawa z dn. 14. 7. 1961 r. o gospodarce tere- nami w miastach i osiedlach, a umowy zobowiązujące zawarte przed wejściem w życie tej ustawy, NP 7-8/63, s. 849. Patrz także poz.: 403, 405, 406. 414. O przejściu nieruchomości na własność Państwa na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dn. 14. 7. 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159) decyduje chwila wyjazdu z kraju dotychczasowego właściciela nieruchomości, a nie chwila utraty przez tego właściciela obywatelstwa pol- skiego w związku z jego wyjazdem. (II CR 9/66 z dn. 15. 1. 1966 r., OSNCP 7-8/66, poz. 135). Uwaga. Identyczne stanowisko w tej sprawie reprezentują także W. Graboń i M. Pakier (Gospodarka terenami w miastach i osiedlach, Wydawnictwo Prawnicze 1968, s. 43). Pogląd ten może jednak budzić wątpliwości, nabycie bowiem przez Skarb Państwa własności nieruchomości na podstawie przepisu art. 39 ust. 3 uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: wyjazdu z kraju i utraty obywatelstwa przez dotychczasowego właściciela. Dopóki chociaż jedna z tych przesłanek nie została spełniona, dopóty przejście własności na Skarb Państwa nie może nastąpić. Kwestionowany pogląd mógłby być uzasadniony wtedy, gdyby wyjazd z kraju osób określonych w art. 39 ust. 3 powodował automatyczną utratę obywatelstwa polskiego. Ustawa z dn. 15. 2. 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 10, poz. 49) nie przewiduje jednak takiej automatycznej utraty obywatelstwa. Wydaje się, że Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego, iż sprawy związane z pozbawieniem obywatelstwa polskiego należą do zakresu działania resortu spraw zagranicznych, a nie wewnętrznych, oraz tego, że Minister Spraw Zagranicznych i podległe mu urzędy konsularne mogą być upoważnione do udzielania zezwoleń na zmianę obywatelstwa osobom zamieszkałym za granicą. Projekt nowelizacji art. 39 ust. 3 przewiduje, iż określone w nim (według dotychczasowych kryteriów) osoby z dniem złożenia właściwym organom polskiego dowodu osobistego i otrzymania dokumentu podróży tracą jedynie prawo rozporządzania nieruchomością. Rozwiązanie to niedwuznacznie przemawia już za uznaniem, że przejście własności następuje dopiero z chwilą spełnienia się drugiej przesłanki, tzn. utraty obywatelstwa polskiego w związku z wyjazdem. Według art. 39 ust. 3 ustawy z dn. 14. 7. 1961 r. „Nieruchomości, stanowiące zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b) dekretu z dn. 8. 3. 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87) własność osób, którym wobec uzyskania przez nie stwierdzenia narodowości polskiej służyło obywatelstwo polskie, przechodzą z samego prawa na własność Państwa, jeżeli osoby te w związku z wyjazdem z kraju utraciły lub utracą obywatelstwo polskie". 415. Ustanowienie na nieruchomości nieodpłatnego użytkowania na rzecz osoby trzeciej w celu uszczuplenia wartości tej nieruchomości w związku z mającym nastąpić przejściem jej własności na rzecz Państwa z mocy art. 39 ust. 3 ustawy z dn. 14. 7. 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159) jest nieważne, czynność bowiem taką należałoby uznać za zdziałaną w celu obejścia prawa, a tym samym za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludo-wym (art. 41 § 1 p. o. p. c. — obecnie art. 58 § 1 k. c). (II CR 185/64 z dn. 12. 5. 1964 r., OSNCP 3/65, poz. 41). Patrz ponadto poz. 21.Patrz także: BUDOWA NA CUDZYM GRUNCIE, KSIĘGI WIECZYSTE, NIERUCHOMOŚCI ROLNE, NIERUCHOMOŚCI WARSZAWSKIE, OGRANICZENIA OBROTU, PRAWO PIERWOKUPU I ODKUPU, UŻYTKOWANIE, UŻYTKOWANIE WIECZYSTE, WSPÓŁWŁASNOŚĆ, WYWŁASZCZENIE, ZASIEDZENIE.