Uregulowanie sytuacji prawnej majątków opuszczonych przez ich właścicieli w związku z ostatnią wojną stało się palącym problemem z chwilą przywracania władzy państwowej na tere¬nach wyzwalanych spod okupacji niemieckiej. Pierwszym aktem prawnym dotyczącym tego problemu był dekret z dn. 2. 3. 1945 r. o majątkach opuszczonych i porzuco¬nych {Dz. U. Nr 9, poz. 45), który utracił moc prawną na sku¬tek nieprzedstawienia go przez Prezydium Krajowej Rady Na¬rodowej — Krajowej Radzie Narodowej do zatwierdzenia (obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dn. 7. 5. 1945 r. — Dz. U. Nr 17, poz. 95). Dekret ten zastąpiony został przez ustawę z dn. 6. 5. 1945 r. o majątkach opuszczonych i porzuconych (Dz. U. Nr 17, poz. 97), uchyloną następnie z dniem 19. 4.1946 r. przez art. 41 dekretu z dn. 8. 3. 1946 r. o majątkach opuszczo¬nych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87). Postanowienia tych trzech kolejnych aktów prawnych dotyczące majątków opuszczonych, poza drobnymi różnicami, są analogiczne. Ustawa z dn. 8. 3. 1946 r. ustanowiła zamiast dotychczasowego urzędu pn. „Tymczasowy Zarząd Państwowy" (główny i wojewódzkie), rejonowe urzędy likwidacyjne — jako władze I instancji — i okręgowe urzędy likwidacyjne — jako władze II instancji. Do kompetencji tych urzędów w zakresie dotyczącym mająt-. ków opuszczonych należało zabezpieczenie, ich do czasu objęcia w zarząd przez właściwe władze, oddawanie w najem lub dzier¬żawę pewnej kategorii tych majątków oraz wykonywanie innych czynności zleconych przepisami szczególnymi. Urzędy likwidacyjne stały się z czasem organami podległymi Mini-strowi Finansów. Urzędy likwidacyjne zostały ostatecznie zniesione przez art. 36 ust. 1 ustawy z dn. 20. 3. 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130), a zakres ich właściwości włączony został do właściwości prezydiów rad narodowych i przeszedł do zakresu działania wydziałów finan-sowych prezydiów powiatowych, jeśli chodzi o rejonowe, a wo¬jewódzkich, jeśli chodzi o okręgowe urzędy likwidacyjne (art. 37 cyt. ustawy oraz § 1 uchwały Rady Ministrów z dn. 17. 3. 1951 r. — instrukcja w sprawie terminu zniesienia okrę¬gowych i rejonowych urzędów likwidacyjnych — Mon. Pol. Nr 28, poz. 358). ZAGADNIENIA OGÓLNE 596. J. Paliwoda: Przebudowa ustroju rolnego — zakres działa- nia administracji rolnej, Wydawnictwo Prawnicze 1964, s. 44—52. 597. J. Paliwoda: Rola aktu administracyjnego w kształtowaniu stosunków własnościowych w rolnictwie, Państwowe Wy¬dawnictwo Naukowe 1965, s. 113—117.