1. Poniemieckich nieruchomości rolnych dotyczy dekret PKWN z dn. 6. 9. 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (jednol. tekst: Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), rozciągnięty na obszar Ziem Odzyskanych dekretem z dn. 13. 11. 1945 r. o zarządzie Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 51, poz. 295), który wszedł w życie z dn. 27. 11. 1945 r. Z mocy art. 2 ust. 1 lit. b dekretu przeszły na własność Państwa „nieruchomości ziemskie będące własnością obywateli Rzeszy Niemieckiej, nie-Polaków i obywateli polskich narodowości niemieckiej". Przejście na własność Państwa nastąpiło „bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia, w całości". Na terenach Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdań- ska przeszły ponadto na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 5 dekretu z dn. 6. 9. 1945 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. Nr 49, poz. 279) wszelkie nieruchomości ziemskie nie stanowiące jeszcze własności państwowej z mocy wydanych poprzednio aktów prawnych i nie stanowiące w dniu wejścia w życie dekretu (z dn. 14. 10. 1946 r.) własności osób fizycznych. Nieruchomości te weszły w skład Państwowego Funduszu Ziemi. 2. Poniemieckich nieruchomości leśnych (lasów i gruntów leśnych) dotyczy dekret PKWN z dn. 12. 12. 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82), rozciągnięty na obszar Ziem Odzyskanych podobnie jak poprzednio wymieniony dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z mocy art. 2 dekretu „lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz innymi nieruchomościami i ruchomościami, będące własnością osób narodowości niemieckiej, przechodzą na własność Skarbu Pań-stwa, niezależnie od zajmowanej powierzchni". 3. Nieruchomości poniemieckich nie objętych dekretami wymienionymi w pkt 1 i 2, a wchodzących w skład przedsiębiorstw przemysłowych, górniczych, komunikacyjnych, bankowych, ubezpieczeniowych oraz handlowych dotyczy ustawa z dn. 3. 1. 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17). 4. Sytuacja prawna pozostałych poniemieckich nieruchomości uregulowana została w art. 2 dekretu z dn. 8. 3. 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87). Przepisy tego dekretu sprzeczne z postanowieniami dekretu z dn. 6. 9. 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. Nr 49, poz. 279) oraz z postanowieniami dekretu z dn. 6. 12. 1946 r. o przekazywaniu przez Państwo mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. Nr 71, poz. 389) utraciły — w zakresach kolizyjnych — moc na tym obszarze stosownie do art. 47 dekretu z dn. 6. 9. 1946 r. oraz art. 41 dekretu z dn. 6. 12. 1946 r. Jeżeli chodzi o majątki obywateli Rzeszy Niemieckiej znajdujące się na obszarach Rzeczypospolitej Polskiej wcielonych przemocą przez okupanta do Rzeszy Niemieckiej oraz na obszarze b. Wolnego Miasta Gdańska, to podlegały one z mocy samej ustawy opisowi i zajęciu na podstawie wcześniejszej ustawy z dn. 6. 5. 1945 r. o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego wrogich elementów (art. 21 ust. 1 lit. a). Patrz także NIERUCHOMOŚCI ODSTĘPCÓW OD NARODOWOŚCI. 672. R. Łyczywek: Nabywanie mienia poniemieckiego na Zie- miach Odzyskanych, PiP 12/48, s. 54. 673. Orzecznictwo: 1) C III 950/46, Święcicki: Orzecznictwo (...), poz. 322 (zarząd majątkiem poniemieckim przez osobę prawa publicznego); 2) C III 99/47 z dn. 27. 5. 1947 r., PiP 4/48, s. 109, z glosą A. Ohanowicza (odpowiedzialność Państwa za zobowiązania obciążające przejęty majątek poniemiecki); 3) C 973/48 z dn. 18. 1. 1949 r., PN 1/49, s. 484, t. (obciążenia mienia poniemieckiego prawami wpisanymi do księgi wieczystej); 4) Wa C 26/49 z dn. 21. 5. 1949 r., DPP 10/50, s. 80, t. (kaucja hipoteczna); 5) 3 CR 165/56 z dn. 22. 5. 1957 r., RPE 1/58, s. 310, t. (obcią żenia mienia poniemieckiego i odpowiedzialność Państwa za te obciążenia); 6) 2 CR 860/58 z dn. 1. 6. 1959 r., RPE. 2/60, s. 401 (problem ważności umów zawartych w czasie wojny z obywatelami niemieckimi co do ich majątku w Polsce); 7) 2 CR 162/59 z dn. 17. 6. 1959 r., RPE 11/60, s. 400 (jak pod pkt 8 co do Kościoła Rzymskokatolickiego); ■ 8) uchwała SN (7) — 1 CO 42/59 z dn. 19. 12. 1959 r., OSN H/60, poz. 33; PiP 4-5/60, s. 837; RPE 2/60, s. 294 (polskie związki wyznaniowe nie są następcami „odpowiednich" niemieckich i gdańskich osób prawnych — art. 2 ust. 4 dekr. o maj. opuszcz. i poniem.); 9) III CZP 65/66 z dn. 6. 12. 1966 r., OSNCP 5/67, poz. 82 (przejście na rzecz Państwa udziału małżonka w ogólnej wspólności małżeńskiej kontynuowanej — § 1438 k. c. n.). Patrz także: DOBRA I ZŁA WIARA, NIERUCHOMOŚCI KOŚCIELNE, NIERUCHOMOŚCI OPUSZCZONE W ZWIĄZKU Z WOJNĄ, OCHRONA WŁASNOŚCI SPOŁECZNEJ, REFORMA ROLNA I OSADNICTWO, STWIERDZENIE NABYCIA SPADKU, UCHYLENIE SIĘ OD SKUTKÓW OŚWIADCZENIA WOLI, ZARZĄD PAŃSTWOWY.