927. S. Breyer: Nabycie i utrata własności, Zrzeszenie Prawników Polskich 1966, s. 13—14. 928. S. Breyer: Przeniesienie własności nieruchomości, Wydaw nictwo Prawnicze 1966, s. 62—66. 929. J. Ignatowicz: Jeszcze o pozorności w umowach o przenie sienie własności nieruchomości, NP 4/62, s. 526. 930. S. Wójcik: Pozorność w umowach o przeniesienie własności nieruchomości, NP 4/62, s. 512. 931. Nie może się powoływać na pozorność i wynikającą z tego nie ważność umowy sprzedaży nieruchomości i żądać w drodze pozwu ustalenia, że nieruchomość ta jest jego własnością ten, kto zawarł pomienioną umowę w tym celu, aby ukryć swój majątek i w ten sposób udaremnić egzekucję, gdyż według przepisu art. 132 § 2 k. z., kto wykonał świadczenie z tytułu czynności prawnej o celu niegodziwym po jego stronie, nie ma prawa żądać jego zwrotu, a tym samym nie ma także żad nej podstawy prawnej do powołania się na pozorność aktu w sporze ustalającym, chociażby nawet kontrahent znał nie godziwość celu. (C II 574/45 z dn. 11. 5. 1946 r., PiP 4/47, s. 106; PiP 11/47, s. 168 i 171, z glosami H. Tramera i J. Witeckiego; PN 11/47, s. 442, t.; Święcicki: Orzecznictwo (...), poz. 47). Uwaga. Teza zachowuje aktualność przy ocenie zobowiązań z tytułu nienależnego świadczenia powstałych przed wejściem w życie kodeksu cywilnego. Problem ma praktyczne znaczenie, gdyby bowiem przy ocenie roszczeń z tytułu nienależnego świadczenia stosować należało art. 412 k. c. zamiast art. 132 § 2 k. z., należałoby przyjąć, że w sytuacji, której dotyczy teza, nieruchomość ulega przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa, natomiast przy zastosowaniu art. 132 § 2 k. z. należałoby przy¬jąć tylko ten skutek, że ten, kto spełnił świadczenie, nie może domagać się — z powołaniem się na pozorność — zwrotu nie¬ruchomości. Gdy zobowiązanie (umowa sprzedaży) powstało przed wejściem w życie kodeksu cywilnego, to wówczas prze¬pisy tegoż kodeksu można by stosować tylko wtedy, gdyby chodziło o skutki prawne zdarzeń, które nastąpiły po wejściu w życie kodeksu cywilnego (art. XLIX § 1 przep. wprow. k. a), w pozostałych natomiast wypadkach ma zastosowanie prawo dotychczasowe zgodnie z art. XXVI przep. wprow. k. c. Iden¬tycznie przedstawia się ocena skutków rzeczowych umowy (art. XXXIX przep. wprow. k. c). 932. Pozorność czynności prawnej stwierdzonej dokumentem może być udowodniona za pomocą zeznań świadków i przesłuchania stron również między uczestnikami tej czynności. (Zasada prawna SN (IC) — I CO 22/54 z dn. 21. 7. 1954 r., OSN 1/55, poz. 1). 933. I. W przypadku zawarcia umowy pozornej, jeżeli celem stron zawierających taką umowę jest ułatwienie jednej z nich za- warcia związku małżeńskiego — cel i okoliczności konkretnego wypadku mogą wyłączać możliwość powoływania się na pozor ność umowy, w szczególności, gdy małżeństwo trwało przez lat 18, z małżeństwa tego urodziło się dziecko i przez czas trwania małżeństwa małżonkowie faktycznie korzystali z obiektu umowy tak, jak właściciele. II. Pozorność umowy wywołuje nieważność z mocy samej ustawy i dochodzenie jej w drodze powództwa może prowa¬dzić tylko do deklaratywnego orzeczenia ustalającego nieważ¬ność. (4 CO 33/55 z dn. 18. 10. 1955 r., OSN 111/57, poz. 71; NP 2/57, s. 117). 934. Kwalifikowana pozorność, polegająca na chęci ukrycia przez strony zamierzonej czynności prawnej przez nadanie jej ze wnętrznych cech czynności innego rodzaju, nie powoduje nie ważności umowy, lecz jedynie nieważność tej ostatniej czyn ności, zamierzona zaś czynność pozostaje w mocy. (II CR 557/55 z dn. 22. 10. 1956 r., NP 9/57, s. 118). 935. Gdy czynność pozorna ukrywa inną czynność, która nie jest ani zakazana, ani niemoralna, to prawo nie odmawia tej dru giej czynności skuteczności. (3 C 2100/54 z dn. 16. 3. 1955 r., NP 9/55, s. 106). Patrz ponadto poz. 519. Patrz także: KSIĘGI WIECZYSTE, OKUPACJA, SPRZEDAŻ.