ZAGADNIENIA OGÓLNE 1117. S. Breyer: Przeniesienie własności nieruchomości, Wydaw nictwo Prawnicze 1966, s. 48—49. 1118. S. Cichosz, T. Szawłowski: Prawa rzeczowe ograniczo ne, Zrzeszenie Prawników Polskich 1966, s. 28—42. 1119. R. Czarnecki: Służebności gruntowe (wypowiedź na tle pr. rzecz, z 1946 r. i projektu k. c. z 1961 r.), Pal. 6/62, s. 15. 1120. W. Dzięciołowski: Z problematyki służebności grunto wych, Pal. 1/64, s. 8. 1120a. Z. K. Nowakowski: Służebności, RPE 111/68, s. 137. 1120b. J. Paliwoda: Poprawa struktury gospodarstw rolnych. Za¬gadnienia administracyjnoprawne, Państwowe Wydaw¬nictwo Naukowe 1968, s. 123—125 (rozdział ten dotyczy znoszenia służebności gruntowych w trybie postępowania administracyjnego). 1121. J. Wasilkowski: Prawo rzeczowe w zarysie, Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1957, s. 226—239. 1122. F. Z o 11: Prawo cywilne w zarysie, t. II, z. 2, s. 47—55. Patrz także poz.: 185, 983, 1283 oraz wypowiedź R. Czarnec¬kiego, zamieszczona w zbiorze pt. „Sesja dwudziestolecia Sądu Najwyższego w Polsce Ludowej w dniach 8—10 grudnia 1966 r. — materiały", Wydawnictwo Prawnicze 1967, s. 219— 220. 1123. Służebność ścieżki jest z reguły służebnością gruntową. Może być wprawdzie służebnością osobistą, lecz takiego jej charak teru nie domniemywa się i odstępstwo od tego stanu rzeczy musi być dopiero udowodnione. Okoliczność, że służebność umożliwia komunikowanie się mieszkańców poszczególnych nieruchomości objętych wspólną nazwą z siecią dróg publicz¬nych nie nadaje jej charakteru służebności osobistej, choćby - poszczególne nieruchomości obejmowały tylko dom i grunt pod domem. Służąc bowiem mieszkańcom nieruchomości dla po-trzeb osobistych, jest w istocie prawem przysługującym wła¬ścicielowi nieruchomości, na której mieszkają. (3 CR 236/56 z dn.14. 9. 1956 r., NP 11/57, s. 147). Patrz ponadto poz.: 984—985, 1406. 1123a. Nabycie przez Skarb Państwa własności nieruchomości w dro¬dze przemilczenia (art. 34 dekretu z dn. 8. 3. 1946 r. o mająt¬kach opuszczonych i poniemieckich —■ Dz. U. Nr 13, poz. 87) nie powoduje wygaśnięcia ustanowionej na tej nieruchomości służebności gruntowej z tej tylko przyczyny, że nabycie to ma charakter pierwotny. (III CR 59/67 z dh. 29. 12. 1967 r., OSNCP 7/68, poz. 128). 1123b. Niejasność umowy co do charakteru służebności należy tłuma¬czyć zgodnie z przyjętą praktyką w ten sposób, że zwłaszcza dla nabywców części nieruchomości ustanawia się służebności gruntowe, a nie osobiste. (III CR 59/67 z dn. 29. 12. 1967 r., OSNCP 7/68, poz. 128). ZMIANA TREŚCI LUB SPOSOBU WYKONYWANIA I ZNIESIENIE SŁUŻEBNOŚCI 1124. Sprawy o zmianę treści lub sposobu wykonywania służebności nie należą do postępowania nieprocesowego. (Kr C 300/49 z dn. 12. 8. 1949 r., PN 11/50, s. 121). 1125. Użyte w art. 188 pr. rzecz, (obecnie art. 294 k. c.) określenie „wskutek zmiany stosunków" nie obejmuje zmiany stosunków osobistych między właścicielem nieruchomości obciążonej a właścicielem nieruchomości władnącej. (III CO 61/64 z dn. 7. 12. 1964 r., OSNCP 6/65, poz. 95). 1126. Nie każda zmiana stosunków otwiera i uzasadnia możliwość zniesienia służebności gruntowej na podstawie art. 188 pr. rzecz, (obecnie art. 294 k. c), lecz tylko taka zmiana, która pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z wytwo rzeniem się stanu rzeczy szczególnie uciążliwego dla właści ciela nieruchomości obciążonej. Z kolei nie każdy stan szcze- golnie uciążliwy dla właściciela nieruchomości obciążonej uzasadnia zniesienie służebności gruntowej, lecz tylko taki stan, który polega na szczególnej uciążliwości wykonywania służebności. Nie wystarcza wreszcie, by służebność gruntowa stała się bardziej uciążliwa dla właściciela nieruchomości ob¬ciążonej, lecz musi się ona stać szczególnie uciążliwa. Zmiana stosunków polegająca na zwiększeniu częstotliwości korzystania ze służebności drogi koniecznej nie stwarza dla właściciela nieruchomości stanu bardziej uciążliwego, jeżeli odcinek drogi, z którego korzysta właściciel nieruchomości władnącej, nie sięga siedliska nieruchomości obciążonej. Nie-porozumienia i scysje między właścicielami obu nieruchomości stwarzają, być może, stan bardziej uciążliwy dla właściciela nieruchomości obciążonej, nie stwarzają jednak stanu uciążli¬wości wykonywania służebności. {III CR 336/63 z dn. 21. 7. 1964 r., OSNCP 5/65, poz. 83). 1127. Zniesienie służebności z mocy art. 189 pr. rzecz, (obecnie art. 295 k. c.) może nastąpić dopiero wówczas, gdy służebność utraciła wszelkie znaczenie. Sytuacja taka nie zachodzi w wy padku, gdy nawierzchnia ścieżki, która obciążona jest służeb nością przechodu, jest w stopniu istotnym wygodniejsza od drogi publicznej położonej w bliskim sąsiedztwie tej ścieżki, zwłaszcza gdy w pewnych okresach z powodu błota czy zasp śnieżnych używanie drogi publicznej jest utrudnione lub na wet niemożliwe. Jeżeli znaczenie istniejącej służebności ogranicza się tylko do pewnych pór roku, to można wykonywanie służebności od¬powiednio czasowo ograniczyć, jeżeli wywierałoby to dodatnie gospodarczo skutki. Sam fakt, że po stronie powodowej w spo¬rze o zniesienie służebności występują tylko dwie osoby, a przeciw ich interesom wypowiada się wielka liczba osób, nie uzasadnia jeszcze wniosku, że postępowanie powodów jest nie¬zgodne z zasadami współżycia w Państwie Ludowym i uza¬sadnia odmowę ochrony ich praw. (3 CR 710/57 z dn. 11. 9. 1957 r., OSN IV/58, poz. 111; OSPiKA 6/58, poz. 153).