USTALENIE WŁASNOŚCI
PRZESŁANKI POWÓDZTWA O USTALENIE
1266. Powództwo o ustalenie, że nieruchomość stanowi własność po
woda, nie jest dopuszczalne, jeżeli prawo własności powoda —
jeżeli mu rzeczywiście przysługuje — zostało już naruszone
i powód może wytoczyć przeciwko pozwanemu powództwo
0 roszczenie wynikające z naruszenia tego prawa.
(II Cr 266/64 z dn. 13. 4. 1965 r., OSPiKA 7—8/66, poz. 166, z glosą J. Klimkiewicza; W. Siedlecki: Przegląd orzecznictwa Sądu Najwyższego, PiP 4-5/67, s. 728; a także wcześniejsze orzeczenia SN: C III 427/45 z dn. 17. 9. 1945 r., PiP 2/46, s. 120, t.; Wa C 13/49 z dn. 29. 4. 1949 r., DPP 7/50, s. 56).
1267. Ustalenie, że pozwany posiada i używa na własny rachunek
działkę gruntu powoda, nie jest ustaleniem stosunku prawne
go lub ustaleniem prawa.
(I C 22/53 z dn. 22. 5. 1953 r., OSN 111/54, poz. 58).
1268. Okoliczność, że powodowi przysługuje wymagalne już roszcze
nie z powodu dokonanego przez pozwanego wyrębu krzaków
1 drzew na działce będącej w posiadaniu powodów, że zatem mógłby on w tym zakresie domagać się zasądzenia świadczenia, nie wyłącza jego interesu prawnego w ustaleniu własności gruntu. Ewentualne zasądzenie świadczenia, do jakiego pozwa¬ny byłby zobowiązany z powodu dokonania wyrębu krzaków i drzew, nie wyczerpałoby bowiem interesu prawnego powoda, zagrożonego dalszym naruszeniem prawa własności.
(1 CR 642/59 z dn. 9. 8. 1960 r., OSN rV/61, poz. 110; OSPiKA 7—8/61, poz. 206, z notką K. P.).
1269. Jeżeli Skarb Państwa nie może uzyskać zaspokojenia zobowią
zania podatkowego ze względu na to, że w księgach wieczy
stych jako właściciel nieruchomości wpisany jest małżonek
zobowiązanego, to należy uznać, że ma on interes prawny
w ustaleniu, iż według rzeczywistego stanu prawnego nieru
chomości stanowią przedmiot wspólności ustawowej.
(3 CR 808/61 z dn. 17. 4. 1962 r., OSNCP 4/63, poz. 90).
Patrz ponadto poz.: 1081, 1082, 1359.
DOWODY WŁASNOŚCI
1270. A. F i 1 c e k: Sprawy sądowe o własność nieruchomości w związ
ku z zaginięciem lub zniszczeniem dowodów własności, BMS 3/62, s. 39.
1271. Stosownie do art. 253 k. p. c. (obecnie art. 244 k. p. c.) doku
menty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało urzędowo
zaświadczone, jeżeli zostały sporządzone przez władze i urzędy
w zakresie ich działania. Stwierdzenie tytułu własności nie
ruchomości nie należy do zakresu działania ani wydziału finan
sowego, ani prezydium gromadzkiej rady narodowej, przeto
wydane przez te urzędy zaświadczenia nie mają w tym zakre
sie mocy dowodowej, przyznanej dokumentom urzędowym przez
art. 253 k. p. c. (obecnie art. 244 k. p. c).
(C 405/50 z dn. 16. 1. 1951 r., NP 12/51, t.). Patrz ponadto poz.: 232, 233, 1088, 1191, 1391.
1272. Wyrok w sprawie o ustalenie, że powód jest właścicielem nie
ruchomości, jest skuteczny jedynie przeciwko pozwanemu
i poza tym nie stanowi dokumentu stwierdzającego prawo
własności powoda do nieruchomości.
(II Cr 291/55 z dn. 5. 4. 1955 r., OSN IV/55, poz. 90).
1273. Dla przeprowadzenia dowodu własności nie zawsze konieczne
jest, by świadkowie wiedzieli, kiedy i na podstawie jakich do
kumentów prawo własności, o które chodzi w sprawie, zostało
przez określoną osobę nabyte; szczególnie jeśli w rachubę
wchodzi tytuł własności, pochodzący z czasów dawnych, nie
jednokrotnie niepamiętnych, wystarcza, jeśli świadkowie wie
dzą, że określona osoba od dawna korzystała z nieruchomości
(lub z rzeczy ruchomej) tak jak właściciel i powszechnie za
właściciela jest lub była uważana. Z tych faktów bowiem moż
na najczęściej w drodze domniemania faktycznego (art. 241
k. p. c. — obecnie art. 231 k. p. c.) wysnuć wniosek, że osoba
ta jest lub była właścicielem.
(1 CR 60/61 z dn. 15. 12. 1961 r., OSPiKA 9/62, poz. 257).
Patrz także: DZIAŁ SPADKU, KSIĘGI WIECZYSTE, NIERUCHOMOŚCI OPUSZCZONE W ZWIĄZKU Z WOJNĄ, NIERUCHOMOŚCI WARSZAWSKIE, OCHRONA WŁASNOŚCI OSOBISTEJ I INDYWIDUALNEJ, REFORMA ROL¬NA I OSADNICTWO, ROZGRANICZENIE, SPRZEDAŻ, STOSUNKI MAJĄT¬KOWE MIĘDZY MAŁŻONKAMI, WSPÓŁWŁASNOŚĆ.